Arbo en verzuim, mens en organisatie, meno, MenO, Uden

"Duurzame inzetbaarheid"
Logo mens en organisatie, MenO, Uden, Janine Ontwerpt, www.janineontwerpt.nl
Henny Wijers

Vernieuwde(?) Arbowet

30 juni 2017

Henny Wijers, bedrijfsarts bij MenO vanuit W2M

De nieuwe Arbowet is tot stand gekomen omdat verzuim(begeleiding) in veel bedrijven niet goed geregeld is. Vanaf nu staat het bijvoorbeeld iedere werknemer vrij om zijn bedrijfsarts te raadplegen.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

De positie van de belangrijkste spelers in het veld – werkgever, werknemer bedrijfsarts en preventiemedewerker – is in deze nieuwe wet strakker omschreven dan in de vorige Arbowet.

Arbeidsomstandigheden goed geregeld
De Arbeidsomstandighedenwet (afgekort tot Arbowet) schrijft van oudsher voor waaraan de arbeidsomstandigheden moeten voldoen, inclusief de bijbehorende verplichtingen voor werkgever en de rol van de werknemer. Dit is in het belang van beide partijen. De uitvoering en naleving van deze wet werd uitbesteed aan bedrijfsgezondheidsdiensten en bedrijfsverenigingen en later aan arbodiensten. Dit werkte voor een groot aantal bedrijven goed. Helaas waren er ook bedrijven die al hun problemen “over de schutting” gooiden en daarnaast waren er bedrijven die de vaste structuur van de arbodienst als een knelband ervoeren.

Van verplichte Arbodienst naar maatwerk
In 2005 werd de verplichte uitbesteding losgelaten en kon er gekozen worden voor een maatwerkconstructie. Er veranderde niets aan de wettelijke verplichtingen (regelen van verzuimbegeleiding, PAGO, RI&E en preventief spreekuur). Er moest minimaal een contract zijn met één kerndeskundige (bedrijfsarts, arbeidshygiënist, veiligheidskundige of A&O deskundige). W2M is hierop ingesprongen en we hadden een aantal dingen duidelijk voor ogen:

  •  Het regelen van de wettelijke verplichtingen vanuit de Arbowet moet binnen het bedrijf georganiseerd worden.
  • Ieder bedrijf is uniek en verdient maatwerk.
  • Er bestaat veel deskundigheid binnen het bedrijf. Ons advies is: “maak daar gebruik van”.
  • Daar waar de deskundigheid of capaciteit tekortschiet, moet het extern ingekocht worden of moeten er samenwerkingsverbanden aangegaan worden.
  • De bedrijfsarts is de enige deskundige die de link kan zijn naar alle wettelijke verplichtingen.

 
Toegang tot bedrijfsarts geblokkeerd
In 2006 werd het preventieve spreekuur (vrije toegang tot de bedrijfsarts) uit de wet geschrapt. Dat was voor vele werkgevers het signaal om naar minimumcontracten te gaan en er ontstonden problemen. Het professioneel en onafhankelijk handelen van de bedrijfsarts kwam hierdoor onder druk. Zo niet bij onze klanten. Zij hadden inmiddels de meerwaarde van de maatwerkconstructie in volle omvang ervaren en hielden alle afspraken in stand. De vakbonden wensten aanpassing en aanscherping van de wet. Via de SER werd er een nieuw wetsvoorstel gedaan dat inmiddels door de kamers is. Op 1 juli 2017 treedt de nieuwe wet in werking. Aanpassingen zijn:

  • versterking van de positie van de preventiemedewerker, ook als samenwerkingspartner van de andere professionals (o.a. bedrijfsarts);
  • verduidelijking van de adviserende rol van de bedrijfsarts bij verzuimbegeleiding;
    het vrijelijk kunnen consulteren van de bedrijfsarts;
  • ruimte voor professionele beroepsuitoefening door bedrijfsarts conform de  richtlijnen, protocollen  en wetgeving;
  • het basiscontract arbodienstverlening met expliciete vermelding van een aantal zaken (zie volgende alinea);
  • meer mogelijkheden voor handhaving op bovenstaande onderwerpen (inspectie), en toezicht (OR).

Uitgebreider en explicieter
Voor W2M en haar klanten is er niet veel nieuws onder de zon. Vandaar het vraagteken achter het woord “vernieuwd”. Er moet wel veel meer expliciet in het contract vastgelegd worden. Werkgevers krijgen na 1 juli 2017 een jaar de tijd om hun contracten aan te passen.

Een en ander betekent dat alle maatwerkcontracten moeten voldoen aan alle verplichtingen vanuit de Arbowet en deze moeten ook expliciet vermeld zijn:

  • Elke werknemer heeft het wettelijk recht om de bedrijfsarts te spreken.
  • De bedrijfsarts moet iedere werkplek kunnen bezoeken.
  • De bedrijfsarts heeft vrije toegang tot de ondernemingsraad.
  • Er vindt periodiek overleg plaats met de preventiemedewerker.
  • De werknemer heeft de mogelijkheid om een second opinion bij een andere bedrijfsarts aan te vragen, indien hij twijfelt aan een gegeven advies. De kosten hiervan zijn voor rekening van de werkgever.
  • Werknemers en werkgevers die niet tevreden zijn over de behandeling, kunnen gebruik maken van een onafhankelijke klachtenregeling (wkkgz-proof). De bedrijfsarts moet voldoende tijd hebben om te werken conform de richtlijnen van de beroepsgroep: het opsporen, onderkennen, diagnosticeren en melden van beroepsziekten met in achtneming van alle verplichtingen die de Autoriteit persoonsgegevens (AP) en de Wet Bescherming Persoonsgegevens eraan stelt.
  • De bedrijfsarts is verplicht om beroepsziekten te melden bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. 

Nieuw: onafhankelijke klachtenregeling
Maar niet nieuw voor W2M! Dit hebben wij al langere tijd geregeld bij een instantie waar alle zorgverleners en instellingen bij aangesloten zijn. Wij zijn echter gewend en blijven ervan uitgaan dat eventuele klachten rechtstreeks bij ons gemeld worden, zodat we er samen uit kunnen komen.

Nieuw: second opinion
W2M gaat de procedure uitvoeren conform de – nog nader door de overheid te bepalen – normen en richtlijnen. Er is nog veel onduidelijkheid over wie dat moet gaan doen, wat de status van dit oordeel is ten opzichte van het al bekende deskundigenoordeel van het UWV en welke onderwerpen ter toetsing kunnen worden voorgelegd.

Oud & nieuw
Verder blijft het “business as usual” waarbij wij leidinggevenden en werknemers blijven adviseren en ondersteunen om de arbeidsomstandigheden goed te houden en daar waar nodig te verbeteren. Onze ondersteuning van werknemers blijft gericht op het voorkomen van uitval en op werken in de meest prettige omstandigheden. Als een werknemer toch uitvalt, dan willen we hem/haar graag begeleiden naar een voorspoedige re-integratie in de eigen of een andere passende functie. De vernieuwde wetgeving zien we als een helpende hand. Wij hebben de Arbowet altijd als “good practice” beschouwd en getracht ernaar te handelen.